تاریخچه گیاه‌ درمانی

A
۰

یکی از اصول مهم در گیاه درمانی این است که این گیاهان و یا بخش‌ های مورد استفاده از آن‌ ها در درمان باید کارایی مناسبی داشته باشند.

گیاه درمانی علمی کهن است که به درمان و پیشگیری از بیماری‌ ها با استفاده از گیاهان گوناگون گفته می‌ شود. نکته‌ ی مهم در علم گیاه درمانی به این حقیقت باز می‌ گردد که قسمت‌ های مختلف گیاه و مواد تهیه شده از گیاهان، خواص متنوعی دارند. گیاهانی که به شکل سنّتی در گیاه درمانی مورد استفاده قرار گرفته‌ اند اصطلاحاً گیاهان دارویی نامیده می‌ شوند. یکی از اصول مهم در گیاه درمانی این است که این گیاهان و یا بخش‌ های مورد استفاده از آن‌ ها در درمان باید کارایی مناسبی داشته باشند. هر گیاه دارای یک ساختار کمپلکس شیمیایی است و جدا سازی و تعیین خواص شیمیایی اجزای گیاه یکی از موضوعات بسیار مهم در گیاه درمانی می‌ باشد.

قدمت استفاده از گياهان دارویی

قدمت استفاده از گياهان دارویی به اندازه عمر انسان است، چون بيماری‌ ها با پيدايش بشر متولد شده‌ اند و ناگزیر بشر برای حفظ بقا مجبور به پیدا کردن دارو از منابع طبيعی و به طور عمده از گياهان بوده است. از‌ این رو اسناد چند هزار ساله موجود در تاريخ طب و دارو سازی تجربيات و اطلاعات ارزشمندی در مورد گياهان درمانی را ارائه می‌ دهند.

از نظر علمی، اصطلاح گیاه‌ درمانی برای اولین‌بار توسط پزشکی فرانسوی به نام هنری لکلرک ، در سال ۱۹۱۳، ابداع شد. این شخص آزمایشات زیادی درمورد استفاده از گیاهان دارویی انجام داد که عمده کارهای تحقیقی وی در مجله گیاه درمانی فرانسه در کنار کار ها و روش‌ های کار بسیاری از بزرگان دیگر این علم آمد است.

پیش از این چين، تبت و هندوستان نمونه‌ هایی از گیاهان دارویی داشته‌ اند که تعداد کمی از مجموعه گیاهان دارویی عصر قدیم را در بر می گیرد. از جمله دیگر مناطقی که اطبای آن ها در این زمینه نیز کار کرده‌ اند می ‎توان آفریقا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و یا اقیانوسیه را نام برد. به همین دلیل امروزه بسیاری از مردم این مناطق از همان دارو های قدیمی در گیاه درمانی جدید استفاده می‌ کنند. از معروف ترین این گیاهان می‌ توان به گیاه سرخارگل و پنجه شیطان اشاره کرد.

کشیش‌ های پزشک در مصر و یونان قدیم مانند جالينوس، هیلدگارد فون بینگن و پاراسلسیوس همگی جزو افرادی بودند که از قدرت گیاهان و چگونگی استفاده از گیاهان برای درمان بیماران آگاهی داشته‌ اند. پزشکان معروف قرن نوزدهم مانند کریستوف ويلهلم ون هافلند، کارل گوستاو کاروس و سباستین نیپ به طور منظم و مدون از گیاهان دارویی استفاده می‌ کردند.

نیاز به درمان با گیاهان دارویی

تفاوت‌ های عمده در علائم بیماری که سبب استفاده از گیاهان دارویی متفاوت شده‌ است به طور مشخص به دست نوشته‌ های هزاره‌ های اول یا قبل از آن بر می‌ گردد. از نقطه نظر علم پزشکی جدید بسیاری از علائم مذکور در این نوشته‌ های غیر تخصصی، غیر علمی و یا مبهم است، زیرا ما قادر به درک ماهیت این دوران و بیماری‌ های آن نمی‌ باشیم که این حالت درمورد کار های پاراسلسیوس بیشتر مشخص است. اما باید گفت که رد کردن یا نشناختن بسیاری از علائم و قرار دادن بعضی از علائم بیماری در گروه استثنائات در آن زمان ناشی از تعصب آنها نبوده است، باید پذیرفت که متخصصان آن زمان درباره ارتباط بین بیماری ها و اختلاف بین مردم، طبیعت و دیگر مسائل اطلاعات بسیار کمتری نسبت به متخصصان عصر حاضر داشته‌ اند.

بنابر این باید به یاد داشته باشیم که ما نباید به فکر برگشت به دوران خوش گذشته یا برگشت به طبیعت باشیم، بلکه باید علم گیاهان دارویی گذشته را بیشتر بررسی کرده و با توجه به سیستم جدید گیاه درمانی که مبتنی بر روش‌ های جدید و کاملا علمی می‌باشد، این گونه گیاهان و اثرات آن ها را از لحاظ کارآمدی و ایمنی محیطی مورد آزمایش و بررسی قرار دهیم.

قدیمی ترین گیاه دارویی

قدیمی ترین گیاه دارویی در طول تاریخ " هوم" گیاه مقدس آیین زرتشت بوده است. در کتاب های پهلوی هوم را سرور همه گیاهان و استفاده از آن را باعث عمر جاویدان می داند. تاریخ استفاده دارویی از پیاز و ادویه به ۴۵۰۰ ق.م و به نقل از هردوت استفاده از گیاهان دارویی میرح (Commiphora)، کاسیا (Cinnamomu) سیناموم (Cinnamimum Zylanica) آنیز (Pinpimella anisum) مارجورام (Oroganum margorana) در مومیایی کردن اجساد به ۵۲۰۰ ق.م می رسد. جینکو نیز به عنوان یکی از قدیمی‌ ترین گونه‌ های درختی، از قدیمی ترین گیاهان دارویی و یک گیاه کلیدی در طب چینی به‌ شمار می‌ رود. از برگ‌ های آن برای ایجاد کپسول، قرص و عصاره استفاده می‌ شود و می‌ توان از خشک‌ شده‌ی آن به عنوان چای استفاده نمود.

ارتباط گیاه درمانی و دارو سازی مدرن

تاریخچه گیاه درمانی با تاریخچه دارو سازی مدرن کاملا مرتبط است. با پيشرفت سريع علوم از يك سو و مسائل اقتصادی از سوي ديگر از مصرف گياهان دارويی به‌ صورت گذشته كاسته شد و دارو های شيميايی در بسياري موارد جايگزين گياهان شدند. اما همان گونه که دارو سازی و طب مدرن از اواسط قرن نوزدهم شروع به تکامل و توسعه نمود، گیاه درمانی نیز دارای قوانین مدونی شد. مرز های بسیار باریک موجود در علم دارو سازی مدرن در بخش گیاه درمانی کمرنگ‌ تر شده و اصطلاحا دست متخصصین کمی بازتر است. علاوه بر این متخصصین همیشه باید به دنبال یافتن منابع جدید اطلاعات و شناسایی آن ها باشند.

تجربه چند دهه اخير نشان می‌ دهد كه دارو های شيميايی با تمام كارايی، اثرات نا مطلوب و ناگوار بسياری به‌ همراه دارند. امروزه ثابت شده است كه كمتر ماده خالصی وجود دارد كه دارای اثرات سوء نباشد به همين دليل در چند دهه اخير، بازگشت به استفاده از گياهان دارويی مورد توجه بسيار قرار گرفته است و دانشگا‌ه‌ ها، مراكز تحقيقاتی، كارخانه‌ ها و سازمان بهداشت جهانی برنامه‌ های وسيعی جهت استفاده گياهان دارويی تدارک ديده و نقش گياهان دارويی را در قرن بيست و يكم سرنوشت‌ ساز تلقی نموده‌ اند.

طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی امروزه بيش از 80 درصد مردم جهان (نزديك به 5 ميليارد نفر)، براي درمان بيماريی ها هنوز از دارو های گياهی استفاده ميی كنند. تقريبا يك‌ چهارم دارو های تهيه شده‌ ی دنيا داروی منشأ گياهی هستند كه يا مستقيماً از گياهان عصاره‌ گيری شده‌ اند و يا براساس تركيب گياهی، سنتز شده‌ اند. واژه گياهان دارويی تنها به تسكين دهنده درد مردم اطلاق نمی‌ شود بلكه اين گياهان در زير گروه غذا به عنوان طعم دهنده‌ ها، نوشيدنی‌ ها، شيرين‌ كننده‌ ها، رنگ طبيعی و حشره‌ كش‌ ها و همچنين به عنوان ماده اوليه محصولات آرايشی و بهداشتی نيز مورد استفاده قرار می‌ گيرند.

دیدگاه
آخرین اخبار